De organisatie draait door

02/04/2013

De organisatie draait door

Televisieprogramma’s als veranderinterventies

Televisie en organisatieverandering: geen De wereld draait door, maar De organisatie draait door. Als het gaat om organisatieverandering dan zijn er voor managers en professionals vele interventies voor handen om met verandering aan de slag te gaan. Het kopieergedrag is vaak groot, waardoor veel dezelfde interventies en methoden terugkomen. In de zoektocht als manager of veranderkundige naar interventies om verandering te realiseren, is de link met televisie een onontgonnen gebied. Althans in de praktijk worden televisieprogramma’s zo af en toe gebruikt in verandertrajecten, maar de link tussen televisie en organisatieverandering is nog relatief onbekend.

 

Echter, juist van kijkcijferkanonnen als Keuringsdienst van Waarde, Wie is de Mol?, 24 uur met… valt veel te leren als het gaat over organisatieverandering. Ze beschikken stuk voor stuk over een vernieuwend en uitdagend format, waarmee ze het bewustzijn van het publiek verruimen. Omdat anders doen begint met anders kijken. En dit laatste is ook vaak het doel met organisatieverandering. Betere prestaties vraagt ander gedrag, wat begint met anders kijken en denken. Televisieprogramma’s bieden managers en professionals vele praktische handvatten om op een vernieuwende en inspirerende manier naar thema’s als cultuurverandering, talentontwikkeling en klantgerichtheid te kijken. Maar alleen anders kijken is niet voldoende; je moet er ook mee aan de slag kunnen gaan. Kortom van de televisie in de huiskamer naar de werkvloer!

 

 

Maak de praatprogramma’s in je organisatie weer spraakmakend

 

In dit verhaal dient DWDD als voorbeeld om te laten zien hoe een televisieprogramma inzetbaar is als veranderinterventie. DWDD is een van de meest succesvolle praatprogramma’s op de Nederlandse buis. Al jaren is het spraakmakend en trekt het dagelijks meer dan een miljoen kijkers. Binnen organisaties vinden dagelijks veel vergaderingen en vormen van overleg plaats. De ‘praatprogramma’s’, maar hoe vaak zijn die nog spraakmakend? Een gemiddelde manager besteedt 60 tot 70 procent van zijn tijd aan overleg. Agenda’s staan vaak vol gepland met werkoverleg, ‘bila’s’, stuurgroepen, MT-updates en andere vergaderingen. Die verlopen vaak op dezelfde manier en volgens een vaste agenda. De energie sijpelt dan langzaam weg. Vaak staan we daar niet bij stil, we doen het omdat het een ingesleten patroon is geworden. Het staat in onze agenda’s en het is toch goed om met elkaar in gesprek te blijven. Platgetreden paden lopen nou eenmaal lekker.

 

Om er weer schwung in te krijgen grijpen we terug op de bekende werk- en gespreksvormen die in onze bagagetas zitten. Of we kopen een boek vol praktische tips en dan gaan we aan de slag om het gesprek weer een creatieve draai te geven. De cruciale vraag is hoe je vergaderingen weer spraakmakend maakt? Hoe bereik je dat ook daar het ‘nieuws van de dag’ of het ‘gesprek van de dag’ aan bod komt? En hoe zorg je ervoor dat ze weer aantrekkingskracht krijgen, dat je ze eigenlijk niet wilt missen? Binnen organisaties is er geen ‘Uitzending gemist’, dus je moet erbij zijn om erover mee te kunnen praten. Een spraakmakende vergadering levert behalve meer energie vooral ook nieuwe kennis en creativiteit op, en daardoor betere besluiten en acties. Juist DWDD zit boordevol lessen om vergaderingen, werkoverleggen, gesprekken, ontmoetingen en kennisuitwisselingen weer een verfrissende ‘draai’ te geven.

 

DWDD is een mengeling van nieuws, informatie en amusement. Het programma kent een vaste opbouw: het gesprek op de barkrukken, tafel 1 rond actueel nieuws, tafel 2 over een bijzonder thema uit een rubriek als cultuur of geschiedenis, ‘de TV draait door’ met komische filmpjes, muzikaal intermezzo, en tafel 3 met een afsluitend thema. Naast presentator Matthijs van Nieuwkerk is er ook altijd een vaste tafelheer of -dame aanwezig. En ‘De Jakhalzen’, getooid in herkenbare zwarte hemden met rode stropdassen, doen op locatie lichtvoetige interviews rond de actualiteit. Op woensdag is er ook de vaste huisdichter Nico Dijkshoorn. Verder is er in elk seizoen ruimte om te experimenteren met vernieuwende rubrieken zoals ‘DWDD Recordings’ of ‘DWDD University’. DWDD is dus zo gemaakt dat je als kijker de aandacht erbij houdt en in razend tempo veel verschillende emoties beleeft – van muzikale inspiratie tot humor. Je kijkt vanuit verschillende invalshoeken naar ‘de wereld’. In het programma zit veel energie en daar krijg je als kijker ook energie van.

 

 

Aan de slag met DWDD

 

Als je met DWDD aan de slag gaat kunnen de uitkomsten divers zijn. Denk bijvoorbeeld aan het wildwesttafereel toen Felix Rottenberg en Frénk van der Linden, Rutger Castricum aanvielen over PowNews als ‘afzeiktelevisie’ en er een verhitte discussie ontspon wie nu het gelijk aan zijn kant had.

Of toen voormalig PvdA kandidaat-lijsttrekker Martijn van Dam aan Van Nieuwkerk (en het Nederlandse publiek) live moest uitleggen waarom hij en niet Diederik Samsom de PvdA moest gaan leiden. Zwetend strompelde Van Dam door dat interview heen. Hoe dan ook aan de slag gaan met DWDD levert spannende en spraakmakende momenten op. De overlegcultuur in jouw team of organisatie kan zo’n DWDD-dosis wellicht ook gebruiken?

 

Als je in eigen team of organisatie DWDD wilt inzetten, dan is de eerste stap: wat wil je ermee bereiken? Dat is belangrijker dan DWDD-tje willen spelen. Is het doel om te vernieuwen (op een verfrissende manier de vergadering anders te organiseren), iets te vieren (en klanten erbij te betrekken), op een andere manier verhalen te delen en bijzondere talenten van je collega’s te ontdekken? Hier volgt een beknopt ‘draaiboek’ om DWDD toe te passen.

 

Welke van die vergaderingen (bijvoorbeeld projectvergaderingen of maandelijkse updates) lenen zich goed voor het DWDD-format? De ‘agendapunten’ van DWDD zijn dan jouw agendapunten:

 

  • Begin met de tafelheer/dame die – ongeacht het doel van de vergadering – een onderwerp mag bespreken dat hem of haar na aan het hart ligt. De overige deelnemers mogen te allen tijde ‘inbreken’, de dirigent blijft natuurlijk Matthijs/de voorzitter, wat ook een wisselende rol kan zijn.
  • Tafel 1 is voor de actualiteit van de dag: de onderwerpen waar men het bij de koffieautomaat over heeft. Wat is vandaag belangrijk nieuws op het werk of met betrekking tot het project? Een van je collega’s (of twee) is de gast.
  • De Jakhalzen: vraag één of twee (jeugdige/nieuwe) collega’s om een interview te doen (eventueel gefilmd) over iets actueels wat er op het werk is gebeurd. Dat mag op het scherpst van de snede zijn.
  • Tafel 2 is voor iets leerzaams, cultureels of wetenschappelijks. Vraag een extern iemand of een collega met nieuwe kennis of talent iets in te brengen wat direct met het werk of het project te maken heeft.
  • ‘De TV draait door’ dient om de bloopers/blunders van het (project)team te bespreken. Denk aan een verkeerde mail, of iemand die de afgelopen week iets raars heeft meegemaakt.
  • Tafel 3 is free format. Hier kunnen verschillende onderwerpen de revue passeren: de manier van samenwerken, bekende klanten uitnodigen, externe ontwikkelingen etc.

 

 

Dit artikel is gebaseerd op het zojuist uitgekomen managementboek De organisatie draait door: televisieprogramma’s als inspiratiebron voor organisatieverandering met als auteurs Simon van der Veer, Tamira Nicolai-van Vught en Wouter Hendrikx. In De organisatie draait door lees je hoe negen populaire televisieprogramma’s worden ingezet om door een andere bril naar organisatieverandering te kijken en mee aan de slag te gaan.